| |
G.
W. F. Hegel
Mantık Bilimi
Çeviri,
Notlar ve Çözümlemeler: Aziz Yardımlı 2000
İstanbul
2002 (c) İdea Yayınevi |
G.
W. F. Hegel
Wissenschaft der Logik
[1812;
1831] |
BİRİNCİ
BÖLÜM
Nesnel
Mantık
Giriş
Varlığın Genel Bölümlenişi |
ERSTER
TEIL
Die
Objektive Logik
Einleitung
Allgemeine Einteilung
des Seins |
Varlık ilk olarak genelde başkasına
karşı belirlidir; ikinci olarak kendi içersinde kendini belirler; üçüncü
olarak, bu bölümlemenin geçiciliği bir yana atıldığında, soyut belirsizlik
ve dolaysızlıktır, ki bunda Varlık başlangıç olmalıdır.
|
Das
Sein ist zuerst gegen Anderes überhaupt bestimmt; Zweitens ist es sich innerhalb seiner selbst bestimmend; Drittens, indem
diese Vorläufigkeit des Einteilens weggeworfen ist, ist es die abstrakte
Unbestimmtheit und Unmittelbarkeit, in der es der Anfang sein muß
. |
İlk belirlenime göre Varlık kendini Özden ayırır, çünkü daha sonra gelişiminde
kendi bütünlüğünü Kavramın salt bir alanı olarak tanıtlar ve bir kıpı olarak onun karşısına bir başka alanı
çıkarır.
|
Nach
der ersten Bestimmung teilt das Sein sich gegen das Wesen ab, indem es weiterhin in seiner Entwicklung seine Totalität nur als eine Sphäre des Begriffs erweist und ihr als Moment eine andere Sphäre gegenüberstellt
. |
İkinci belirlenime göre Varlık içersine kendi yansımasının belirlenimlerinin
ve bütün deviminin düştüğü alandır. Varlık burada kendini üç belirlenim
içinde ortaya koyacaktır:
|
Nach
der zweiten ist es die Sphäre, innerhalb welcher die Bestimmungen
und die ganze Bewegung seiner Reflexion fällt
. Das Sein wird sich darin
in den drei Bestimmungen setzen: |
I.
genelde Belirlilik olarak; Nitelik;
II. ortadan kaldırılmış Belirlilik
olarak; Büyüklük, Nicelik;
III. nitelikçe belirli Nicelik olarak; Nicelik; Ölçü. |
I. als Bestimmtheit als solche; Qualität;
II. als aufgehobene Bestimmtheit; Größe, Quantität;
III. als qualitativ bestimmte Quantität; Maß
. |
|
Bu
bölümleme burada, tıpkı Girişte genel olarak bu bölümlemeler üzerine
anımsatıldığı gibi, geçici bir bildirimdir; belirlenimlerinin ilkin
Varlığın kendisinin deviminden ortaya çıkmaları, kendilerini bu yolla
tanımlamaları ve aklamaları gerekir. Bu bölümlemenin kategorilerin Nicelik,
Nitelik, İlişki ve Kiplik olarak sıradan sunuluşundan ayrılması üzerine
— ki, dahası, bunların Kant’ta yalnızca onun kategorileri için başlıklar olması gerekir,
ama gerçekte kendileri kategoriler, ama yalnızca daha evrensel kategorilerdir
—, burada anımsatılacak hiçbirşey yoktur, çünkü bütün açımlama kategorilerin
olağan düzen ve imlemlerinden sapmayı gösterecektir.
|
Diese
Einteilung ist hier, wie in der Einleitung von diesen Einteilungen überhaupt
erinnert worden, eine vorläufige Anführung; ihre Bestimmungen haben erst
aus der Bewegung des Seins selbst zu entstehen, sich dadurch zu definieren
und zu rechtfertigen
. Über die Abweichung dieser Einteilung von der
gewöhnlichen Aufführung der Kategorien, nämlich als Quantität, Qualität,
Relation und Modalität, was übrigens bei Kant nur die Titel für
seine Kategorien sein sollen, in der Tat aber selbst — nur allgemeinere
— Kategorien sind, ist hier nichts zu erinnern, da die ganze Ausführung
das überhaupt von der gewöhnlichen Ordnung und Bedeutung der Kategorien
Abweichende zeigen wird
. |
|
Belki
de yalnızca şunu belirtebiliriz ki, başka yerlerde Nicelik belirlenimi Nitelik belirleniminin önüne alınır, ve bu — çoğunlukla olduğu gibi — hiçbir
neden gösterilmeksizin yapılır. Daha önce gösterildiği gibi, başlangıç Varlık olarak Varlık ile,
dolayısıyla nitel Varlık ile yapılır. Niteliğin Nicelik ile karşılaştırmasından
kolayca görüleceği gibi, birincisi doğal olarak ilktir. Çünkü Nicelik
daha şimdiden olumsuzlaşmış Niteliktir; Büyüklük bundan böyle Varlık ile bir olmayan ama ondan ayırdedilen
belirliliktir, ortadan kaldırılmış, ilgisizleşmiş Niteliktir. Varlığın
başkalaşabilirliğini kapsar, ama olgunun kendisi, Varlık—ki o bunun
bir belirlenimidir—, onun yoluyla başkalaşmaksızın; buna karşı nitel
belirlilik kendi Varlığı ile birdir, ne onun ötesine geçer ne de onun
içersinde durup kalır, ama onun dolaysız sınırlanmışlığıdır. Buna göre
Nitelik, dolaysız belirlilik olarak, ilk belirliliktir
ve başlangıç onunla yapılacaktır.
|
Nur
dies kann etwa bemerkt werden, daß sonst die Bestimmung der Quantität vor der Qualität aufgeführt wird, und dies — wie das meiste — ohne
weiteren Grund
. Es ist bereits gezeigt worden, daß der Anfang sich
mit dem Sein als solchem macht, daher mit dem qualitativen Sein
.
Aus der Vergleichung der Qualität mit der Quantität erhellt leicht, daß
jene die der Natur nach erste ist
. Denn die Quantität ist die schon
negativ gewordene Qualität; die Größe ist die Bestimmtheit, die
nicht mehr mit dem Sein eins, sondern schon von ihm unterschieden, die
aufgehobene, gleichgültig gewordene Qualität ist
. Sie schließt die
Veränderlichkeit des Seins ein, ohne daß die Sache selbst, das Sein, dessen
Bestimmung sie ist, durch sie verändert werde; dahingegen die qualitative
Bestimmtheit mit ihrem Sein eins ist, nicht darüber hinausgeht noch innerhalb
desselben steht, sondern dessen unmittelbare Beschränktheit ist
. Die
Qualität ist daher, als die unmittelbare Bestimmtheit, die erste
und mit ihr der Anfang zu machen
.
|
Ölçü bir İlişkidir, ama genel olarak
İlişki değil, tersine Nitelik ve Niceliğin birbirleri ile belirli İlişkisidir;
Kant’ın İlişki altında topladığı kategoriler bütünüyle başka bir yerde
karşımıza çıkacaktır. Ölçü ayrıca eğer dilersek bir Kiplik olarak da görülebilir;
ama Kant’ta kipliğin bundan böyle içeriğin bir belirlenimini oluşturmaması,
ama tersine yalnızca içeriğin düşünme ile, özne ile bağıntısını ilgilendirmesi
gerektiği için, bütünüyle ayrışık ve buraya ait olmayan bir bağıntıdır.
|
Das Maß ist eine Relation, aber nicht die Relation überhaupt,
sondern bestimmt der Qualität und Quantität zueinander; die Kategorien,
die Kant unter der Relation befaßt, werden ganz anderwärts ihre Stelle
nehmen
. Das Maß kann auch für eine Modalität, wenn man will, angesehen
werden; aber indem bei Kant diese nicht mehr eine Bestimmung des
Inhalts ausmachen, sondern nur die Beziehung desselben auf das Denken,
auf das Subjektive, angehen soll, so ist dies eine ganz heterogene, hierher
nicht gehörige Beziehung
. |
Üçüncü Varlık belirlenimi Nitelik
kesimi içersine düşer, çünkü soyut dolaysızlık olarak kendini kendi alanı
içersindeki öteki belirliliğine karşı tekil bir belirliliğe indirger.
|
Die dritte Bestimmung des Seins fällt innerhalb des Abschnittes der
Qualität, indem es sich als abstrakte Unmittelbarkeit zu einer einzelnen
Bestimmtheit gegen seine anderen innerhalb seiner Sphäre herabsetzt
. |
|
|