G. W. F. Hegel
Mantık Bilimi

Çeviri, Notlar ve Çözümlemeler: Aziz Yardımlı 2000

İstanbul 2002 (c) İdea Yayınevi

G. W. F. Hegel
Wissenschaft der Logik
[1812; 1831]

BİRİNCİ BÖLÜM
Nesnel Mantık
Giriş
Varlığın Genel Bölümlenişi

ERSTER TEIL
Die Objektive Logik
Einleitung
Allgemeine Einteilung des Seins

Varlık ilk olarak genelde başkasına karşı belirlidir; ikinci olarak kendi içersinde kendini belirler; üçüncü olarak, bu bölümlemenin geçiciliği bir yana atıldığında, soyut belirsizlik ve dolaysızlıktır, ki bunda Varlık başlangıç olmalıdır.
Das Sein ist zuerst gegen Anderes überhaupt bestimmt; Zweitens ist es sich innerhalb seiner selbst bestimmend; Drittens, indem diese Vorläufigkeit des Einteilens weggeworfen ist, ist es die abstrakte Unbestimmtheit und Unmittelbarkeit, in der es der Anfang sein muß .
İlk belirlenime göre Varlık kendini Özden ayırır, çünkü daha sonra gelişiminde kendi bütünlüğünü Kavramın salt bir alanı olarak tanıtlar ve bir kıpı olarak onun karşısına bir başka alanı çıkarır.
Nach der ersten Bestimmung teilt das Sein sich gegen das Wesen ab, indem es weiterhin in seiner Entwicklung seine Totalität nur als eine Sphäre des Begriffs erweist und ihr als Moment eine andere Sphäre gegenüberstellt .
İkinci belirlenime göre Varlık içersine kendi yansımasının belirlenimlerinin ve bütün deviminin düştüğü alandır. Varlık burada kendini üç belirlenim içinde ortaya koyacaktır:
Nach der zweiten ist es die Sphäre, innerhalb welcher die Bestimmungen und die ganze Bewegung seiner Reflexion fällt . Das Sein wird sich darin in den drei Bestimmungen setzen:
I. genelde Belirlilik olarak; Nitelik;
II. ortadan kaldırılmış Belirlilik olarak; Büyüklük, Nicelik;
III. nitelikçe belirli Nicelik olarak; Nicelik; Ölçü.
I. als Bestimmtheit als solche; Qualität;
II. als aufgehobene Bestimmtheit; Größe, Quantität;
III. als qualitativ bestimmte Quantität; Maß .
Bu bölümleme burada, tıpkı Girişte genel olarak bu bölümlemeler üzerine anımsatıldığı gibi, geçici bir bildirimdir; belirlenimlerinin ilkin Varlığın kendisinin deviminden ortaya çıkmaları, kendilerini bu yolla tanımlamaları ve aklamaları gerekir. Bu bölümlemenin kategorilerin Nicelik, Nitelik, İlişki ve Kiplik olarak sıradan sunuluşundan ayrılması üzerine — ki, dahası, bunların Kant’ta yalnızca onun kategorileri için başlıklar olması gerekir, ama gerçekte kendileri kategoriler, ama yalnızca daha evrensel kategorilerdir —, burada anımsatılacak hiçbirşey yoktur, çünkü bütün açımlama kategorilerin olağan düzen ve imlemlerinden sapmayı gösterecektir.

Diese Einteilung ist hier, wie in der Einleitung von diesen Einteilungen überhaupt erinnert worden, eine vorläufige Anführung; ihre Bestimmungen haben erst aus der Bewegung des Seins selbst zu entstehen, sich dadurch zu definieren und zu rechtfertigen . Über die Abweichung dieser Einteilung von der gewöhnlichen Aufführung der Kategorien, nämlich als Quantität, Qualität, Relation und Modalität, was übrigens bei Kant nur die Titel für seine Kategorien sein sollen, in der Tat aber selbst — nur allgemeinere — Kategorien sind, ist hier nichts zu erinnern, da die ganze Ausführung das überhaupt von der gewöhnlichen Ordnung und Bedeutung der Kategorien Abweichende zeigen wird .
Belki de yalnızca şunu belirtebiliriz ki, başka yerlerde Nicelik belirlenimi Nitelik belirleniminin önüne alınır, ve bu — çoğunlukla olduğu gibi — hiçbir neden gösterilmeksizin yapılır. Daha önce gösterildiği gibi, başlangıç Varlık olarak Varlık ile, dolayısıyla nitel Varlık ile yapılır. Niteliğin Nicelik ile karşılaştırmasından kolayca görüleceği gibi, birincisi doğal olarak ilktir. Çünkü Nicelik daha şimdiden olumsuzlaşmış Niteliktir; Büyüklük bundan böyle Varlık ile bir olmayan ama ondan ayırdedilen belirliliktir, ortadan kaldırılmış, ilgisizleşmiş Niteliktir. Varlığın başkalaşabilirliğini kapsar, ama olgunun kendisi, Varlık—ki o bunun bir belirlenimidir—, onun yoluyla başkalaşmaksızın; buna karşı nitel belirlilik kendi Varlığı ile birdir, ne onun ötesine geçer ne de onun içersinde durup kalır, ama onun dolaysız sınırlanmışlığıdır. Buna göre Nitelik, dolaysız belirlilik olarak, ilk belirliliktir ve başlangıç onunla yapılacaktır.

Nur dies kann etwa bemerkt werden, daß sonst die Bestimmung der Quantität vor der Qualität aufgeführt wird, und dies — wie das meiste — ohne weiteren Grund . Es ist bereits gezeigt worden, daß der Anfang sich mit dem Sein als solchem macht, daher mit dem qualitativen Sein . Aus der Vergleichung der Qualität mit der Quantität erhellt leicht, daß jene die der Natur nach erste ist . Denn die Quantität ist die schon negativ gewordene Qualität; die Größe ist die Bestimmtheit, die nicht mehr mit dem Sein eins, sondern schon von ihm unterschieden, die aufgehobene, gleichgültig gewordene Qualität ist . Sie schließt die Veränderlichkeit des Seins ein, ohne daß die Sache selbst, das Sein, dessen Bestimmung sie ist, durch sie verändert werde; dahingegen die qualitative Bestimmtheit mit ihrem Sein eins ist, nicht darüber hinausgeht noch innerhalb desselben steht, sondern dessen unmittelbare Beschränktheit ist . Die Qualität ist daher, als die unmittelbare Bestimmtheit, die erste und mit ihr der Anfang zu machen .
Ölçü bir İlişkidir, ama genel olarak İlişki değil, tersine Nitelik ve Niceliğin birbirleri ile belirli İlişkisidir; Kant’ın İlişki altında topladığı kategoriler bütünüyle başka bir yerde karşımıza çıkacaktır. Ölçü ayrıca eğer dilersek bir Kiplik olarak da görülebilir; ama Kant’ta kipliğin bundan böyle içeriğin bir belirlenimini oluşturmaması, ama tersine yalnızca içeriğin düşünme ile, özne ile bağıntısını ilgilendirmesi gerektiği için, bütünüyle ayrışık ve buraya ait olmayan bir bağıntıdır.
Das Maß ist eine Relation, aber nicht die Relation überhaupt, sondern bestimmt der Qualität und Quantität zueinander; die Kategorien, die Kant unter der Relation befaßt, werden ganz anderwärts ihre Stelle nehmen . Das Maß kann auch für eine Modalität, wenn man will, angesehen werden; aber indem bei Kant diese nicht mehr eine Bestimmung des Inhalts ausmachen, sondern nur die Beziehung desselben auf das Denken, auf das Subjektive, angehen soll, so ist dies eine ganz heterogene, hierher nicht gehörige Beziehung .
Üçüncü Varlık belirlenimi Nitelik kesimi içersine düşer, çünkü soyut dolaysızlık olarak kendini kendi alanı içersindeki öteki belirliliğine karşı tekil bir belirliliğe indirger.
Die dritte Bestimmung des Seins fällt innerhalb des Abschnittes der Qualität, indem es sich als abstrakte Unmittelbarkeit zu einer einzelnen Bestimmtheit gegen seine anderen innerhalb seiner Sphäre herabsetzt .
 
     

Sonraki Bölüm: Hegel: Mantık Bilimi. Birinci Kitap. Varlık Öğretisi. Birinci Kesim. Nitelik

Previous Aziz Yardımlı 2007 Tinin Görüngübilimi İdea Yayınevi Previous