AZİZ YARDIMLI

Felsefenin doğal itkisi Meraktır—ve bu olağanüstü duygu anlıksal özgürlüğün en arısının eşliğinde olduğu zaman, düşünce hiçbir dışsal kaygı ile güdülmeksizin kendini özgür devimine bırakabildiği zaman doğallıkla kurgul olacak, bilmenin güvenliğini ve pekinliğini bu en akışkan, en saydam ortamda üretmeyi başarabildiği zaman felsefe olarak bilinen o eşsiz ussal etkinlik başlayacaktır. Bu yüzden denebilir ki felsefenin biricik tarihsel öngereği düşünceye koşulsuz Özgürlük şansını verecek olan ortamdır, ve bu ortam ne yerdeki ne de gökteki despotizmi hiçbir zaman tanımamış, hiçbir zaman saymamış olan İyonya’dır. Böylece ilk antik düşünürler gerçeği hiçbirşey karşısında ikincil ya da güdümlü görmemişler, eksiksiz bir düşünsel yüreklilikle dünyalarını kendi uslarında anlamaya çalışmışlardır—doğal gözlemin ve tarihsel sürecin sınırları içersinde. Doğuş, özellikle felsefeninki ise, olgunlaşmak için henüz uzun bir yolun aşılması gerektiğini imler. Kendiliğindendir, verili bir gizilliğin kendini açındırmasıdır—ve felsefe durumunda bu gelişim kavramın imgelerle örtülü devimidir (Su, Toprak, Hava, Ateş—ama düşünsel birer ilke, birer idea olarak, yoksa metafiziğin yerine en iyisinden fiziğin başlangıcı söz konusu olurdu) ve henüz özbilinç eksiktir—bu yüzden İyonya Evrenbilimi.

Genç felsefe daha sonra kavramsal devimdeki şu ya da bu boyutun öne çıkmasıyla, ve her zaman bu öğede taşkınlığa varan bir vurguyla gelişimini sergiledi, kendini kendi içinden yıkarak ve dönüştürüp yeniden üreterek kurgul açınımını sürdürdü. Ve Anaxagoras Evrenin özü olarak Nousu ileri sürdüğü zaman, felsefe şeylerin gerçeğini düşüncede saptama etkinliği olarak kendinin bilincini kavradı.

Varlığın gerçeğini doğada aradılar. Ama burada Us kendini tüketemez—doğal bilgelikten tinsel bilgeliğe yükselmenin zorunluğu. Sokrates İyi ve Doğru olarak Gerçekliği insanın törel doğasında aradı, Atina duyuncunu, yürürlükteki törelliği bir ironi konusu yaptı. Ayrım öldürücüydü.

Felsefenin doğuşu ona eşlik eden inanılmaz düşlem gücüne, gün ışığına ilk çıkışın güçsüzlüğüne karşın görkemlidir, çünkü salt kendi içinden doğmuş olmanın coşkusu, salt kendi öz açınımını şekillendirmenin güzelliği olarak, varoluşunun öğesini bulduğu yer özgürlüğün tözüdür—arı düşünce.