İdea Yayınevi - Yayınlar - Törebilim, Spinoza

İDEA GENÇLİK ARŞİVİ 11

Benedictus Spinoza
(Geometrik Düzende Tanıtlı) Törebilim
Ethica
ordine geometrico demonstrata
(1677)

Bilim ve Felsefe Metinleri kapsamında
I. BASKI 1996
İdea Gençlik Arşivi kapsamında
II. BASKI 2000

Çeviren Aziz Yardımlı

ISBN: 975 397 082 X
11.5 X 19.5 cm 272 sayfa


Bölüm 4 İnsanın Köleliği Üzerine Önerme 18, Not “Us doğaya aykırı hiçbirşey konutlamadığı için, herkesin kendini sevmesini, kendi yararını, ona gerçekten yararlı olanı aramasını, insanı daha büyük eksiksizliğe gerçekten götüren herşeyi istemesini, ve saltık olarak herkesin elinden geldiğince varlığını korumaya çabalamasını konutlar. Bu tıpkı bütünün parçasından büyük olması gibi zorunlu olarak doğrudur. Yine erdem kendi öz doğamızın yasalarına göre davranmaktan başka birşey olmadığı için, ve hiç kimse kendi öz doğasının yasalarına göre olmanın dışında varlığını korumaya çabalamadığı için, bundan ilk olarak şu çıkar ki, erdemin temeli kendi varlığını koruma çabasıdır, ve mutluluk insanın kendi varlığını sakınabilmesinden oluşur. İkinci olarak şu çıkar ki, erdem kendi uğruna istenmelidir, ve uğruna çabalanması gereken daha eşsiz ya da bize daha yararlı başka hiçbirşey yoktur. ... Öyleyse hiçbirşey insana insandan daha yararlı değildir; yineliyorum: insanların varlıklarının sakınımı için daha eşsizine isteyemeyecekleri biricik şey herkesin herkesle tüm anlık ve tüm bedenlerin bir bakıma tek bir anlık ve tek bir beden oluşturacağı bir yolda anlaşması, herkesin aynı zamanda elinden geldiğince varlığının sakınımı için çabalaması, ve herkesin aynı zamanda herkesin ortak yararını aramasıdır; bundan şu çıkar ki, Us tarafından yönetilen insanlar, başka bir deyişle, Usun kılavuzluğu altında kendilerine yararlı olanı arayan insanlar kendileri için geri kalan insanlar için istemedikleri hiçbirşeyi istemezler, ve dolayısıyla doğrudurlar, bağlılık gösterirler, ve onurludurlar.”